Bieżący rok Słoweńcy obchodzą jako rok Trubara. Pięćsetletnia rocznica urodzin twórcy słoweńskiego piśmiennictwa jest okazją dla organizowania licznych wydarzeń kulturalnych nie tylko w Słowenii, lecz także w innych europejskich krajach.
W związku z tym Uniwersytet Śląski odwiedził dr Vincenc Rajšp – były dyrektor Instytutu Historii ZRC SAZU w Lublanie, pracownik naukowy Słoweńskiej Akademii Nauk w Wiedniu, wykładowca Uniwersytetów Przymorskiego i Mariborskiego, a także autor wielu książek historycznych. Wykład słoweńskiego naukowca o życiu Primoža Trubara, jego posłannictwie oraz roli w literaturze, odbył się 19.03.2008 r w Sosnowcu, w Wydziale Slawistyki. Słuchaczami wykładu byli przede wszystkim studenci II i III roku słowenistyki wraz z wykładowcami oraz organizatorka spotkania – lektorka języka słoweńskiego Urška Kerin. Wykład zaczął się o godzinie 11.20 i trwał półtorej godziny.
Dr Vincenc Rajšp, na początku, opowiadał o życiu Primoža Trubara. Chociaż uczyliśmy się już o Trubarze, ten wykład pogłębił znacznie naszą wiedzę. Dowiedzieliśmy się o wielu interesujących faktach, o pochodzeniu, rodzine i życiu prywatnym tego wielkiego człowieka. Dr Vincenc Rajšp mówił także o drodze Trubara do stanu duchownego, gdzie się kształcił i komu zawdzięczał wykształcenie, w jakich parafiach służył i dlaczego przeszedł na protestantyzm. Jednocześnie oglądaliśmy zdjęcia miast i kościołów związanych z Trubarem oraz zdjęcia jego dzieł. Dr Vincenc Rajšp podkreślił także znaczenie Trubara dla słoweńskiej literatury (między innymi dał im pierwsze drukowane książki) i Słoweńców budząc wśród nich poczucie wspólnoty narodowej. Na koniec wykładu studenci zadawali pytania i dziękowali gościowi za wizytę.
Po wykładzie zaprosiliśmy dra. V. Rajšpa i jego żonę do kawiarni, gdzie kontynuowaliśmy dyskusję. Atmosfera była bardzo sympatyczna. Rozmawialiśmy nie tylko o Trubarze lecz również o pracy dra. Vincenc Rajšpa, o Słowenii i Polsce, o różnicach między Słoweńcami a Polakami, o naszym Uniwersytecie i również o nas samych.
Odwiedziny dra. Vincenca Rajšpa były dla nas ważnym wydarzeniem, przede wszystkim dlatego, że mieliśmy możliwość wysłuchania wykładu o ojcu słoweńskiej literatury w jego ojczystym języku, jak i również poznania osobiście słoweńskiego naukowca.
Slovenci letos praznujejo Trubarjevo leto. 500-letnica rojstva začetnika slovenske književnosti je razlog za organiziranje različnih kulturnih dogodkov, ne samo v slovenskem prostoru, temveč tudi v drugih evropskih državah.
V zvezi s tem je Šlezijsko univerzo obiskal gospod dr. Vincenc Rajšp - nekdanji direktor zgodovinskega inštituta ZRC SAZU v Ljubljani, znanstveni delavec na Slovenskem znanstvenem inštitutu na Dunaju ter predavatelj na Univerzi na Primorskem in v Mariboru, pa avtor številnih zgodovinskih knjig. Njegovo predavanje o Trubarjevem življenju, poslanstvu in vlogi je potekalo 19. marca 2008 v Sosnovcu na Oddelku za slavistiko. Poslušalci predavanja so bili predvsem študenti drugega in tretjega letnika slovenistike in predavatelji, pa organizatorka sestanka – lektorica slovenskega jezika Urška Kerin. Predavanje se je začelo ob 11.20 in je trajalo uro in pol.
Gospod dr. Vincenc Rajšp je na začetku pripovedoval o življenju Primoža Trubarja. Čeprav smo se že nekaj o njem učili, predavanje je močno poglobilo naše znanje. Smo izvedeli precej zanimivih stvari o izvoru, družini in zasebnem življenju Trubarja, med drugim kako je prišlo do tega, da je postal duhovnik, kje se je šolal, kdo mu je to omogočil in kje je opravljal svoj duhovniški poklic, pa zakaj je postal protestant. Hkrati smo si ogledovali slike mest in cerkva, povezanih s Trubarjem in njegov opus. Gospod dr. Vincenc Rajšp je predaval tudi o Trubarjevem pomenu za slovensko književnost (Trubar je dal Slovencem prve tiskane knjige) in slovensko ljudstvo - je vzbujal njihovo zavest narodne identitete. Ob koncu predavanja smo zastavljali vprašnja in se zahvaljevali gostu za obisk.
Po predavanju smo povabili gospoda dr. Rajšpa in njegovo ženo v kavarno, kjer smo imeli konverzacjie. Ozračje je bilo zelo prijetno, govorili smo ne samo o Trubarju, ampak tudi o službi gospoda dr. Rajšpa, o Sloveniji in Poljski, o razlikah med Slovenci in Poljaki, o naši univerzi, pouku slovenščine in tudi o nas samih.
Obisk gospoda dr. Vincenca Rajšpa je bil za nas izjemno pomemben dogodek, predvsem zato, ker smo imeli možnost poslušanja o očetu slovenske književnosti in tudi zaradi priložnosti spoznanja slovenskega znanstvenika, pa zaradi poslušanja slovenšcine.