Zuzanna Jakab

2008 - Rok Trubara

Primož Trubar był słoweńskim duchownym, założycielem Kościoła Protestanckiego na ziemiach słoweńskich oraz autorem pierwszej drukowanej książki w języku słoweńskim.
Trubar urodził się we wsi Rašica 9 lipca 1508 r., niedaleko miasta Velike Lašče. Najpierw uczęszczał do szkoły w Rijece, potem kontynuował swoją edukację w Salzburgu. Następnie, pod opieką biskupa Pietro Bonomo, udał się do Triestu, gdzie miał okazję zapoznać się z pisarzami renesansu, przede wszystkim z Erazmem z Rotterdamu.
W 1528 r. rozpoczął studia na Uniwersytecie w Wiedniu, których nie ukończył, a w 1530 r. wrócił do swojej ojczyzny, gdzie został kaznodzieją. Z powodu skłaniania się ku protestantyzmowi został eksokunikowany w 1547 r. Zamieszkał w Rothenburgu nad Taubrem, w którym to napisał pierwsze książki w języku słoweńskim, wydane w Tybindze w 1550 r. Pierwsza, Abecedarium, zawierała elementarz i kalendarz, zaś druga, wydana pod niemieckim tytułem Catechismus in der windischen Sprach, była wykładem wiary wraz z fragmentami Biblii, modlitwami i pieśniami kościelnymi.
Trubar jest autorem 24 książek, z których 22 napisał po słoweńsku, a dwie po niemiecku. Jego najważniejszym dziełem jest przekład Nowego Testamentu. W 1567 r. Trubar przeniósł się do Deredingen, gdzie zmarł 15 czerwca 1586 r. i został pochowany. Jego grób jest licznie odwiedzany przez Słoweńców, którzy uważają go nie tylko za wielkiego pisarza, ale także reformatora języka słoweńskiego.
Trubar został upamiętniony na banknocie o nominale 10 tolarów, a po wejściu Słowenii do strefy euro jego podobizna znajduje się na monecie o wartości 1 euro.
Z okazji pięćsetlecia urodzin pisarza i reformatora rok 2008 obchodzony jest jako rok Trubara. W miejscowości Velike Lašče jest przewidzianych wiele imprez z tej okazji. (Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie http://www.velike-lasce.si/vsebina/si/
02/trubarjevo_leto_35/.) Z tego powodu zostanie też wydana pamiątkowa moneta o nominale 2 euro, na rewersie której umieszczony zostanie wizerunek Prima Trubara.

Strona poświęcona Trubarowi:
http://www2.arnes.si/~sskkkrsko2/
TRUBAR_l/P_TRUBAR.htm

Źródła:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Primo%C5%BE_Trubar
http://en.wikipedia.org/wiki/Primo%C5%BE_Trubar
http://www.ukom.gov.si/eng/slovenia/background-
information/first-slovene-book/primoz-trubar/

Zuzanna Jakab

2008 - Trubarjevo leto

Primož Trubar je bil slovenski protestantski duhovnik ter autor prve natisnjene knjige v slovenščini.

Trubar se je rodil 9. julija 1508 v Rašici pri Velikih Laščah. Najprej se je šolal na Reki, kasneje v Salzburgu potem pa se je zatekel v Trst, kjer je bil pod okriljem škofa Bolona oz. kjer je srečal renesančne pisatelje, na primer Erazma Rotterdamskega.
Leta 1528 je začel študij na Univerzi na Dunaju, ki ga pa ni končal. 1530 se je vrnil v rodni kraj, kjer je sprejel mesto stolnega pridigarja. Zaradi njegovih reformnih nazorov je bil leta 1547 pregnan. Najprej je živel v Nürnbergu, nato pa kot pridigar v Rothenburgu ob Tauberi, kjer sta leta 1550 nastali njegovi prvi deli oz. prvi slovenski knjigi Abecednik in Katekizem. AbecednikKatekizem je bil izdan pod nemškim naslovom Catechismus in der windischen Sprach in je zbirka fragmentov iz Biblije, molitev ter crkvenih pesmi.
Primož Trubar je napisal 24 knjig, od tega 22 v slovenščini in 2 v nemščini. Svoje življenjsko delo je končal s prevodom Novega testamenta. Leta 1567 se je Trubar za stalno naselil v Derendingenu, kjer je 15. junija 1586 umrl in je tudi pokopan. Njegov grob številno obiskujejo Slovenci, ker smatrajo Primoža Trubarja za velikega pisatelja in predvsem reformatorja slovenskega jezika.
Portret Primoža Trubarja se nahaja na bankovcu za 10 slovenskih tolarjev in na kovancu za 1 euro.
Ob 500 letnici rojstva pisatelja in pomembnega slovenskega reformatorja je leto 2008 proglašeno za Trubarjevo leto. V njegovem rojstnem kraju oz. v Velikih Laščah bodo potekale številne prireditve. (Več informaciji na strani http://www.velike-lasce.si/vsebina/si/
02/trubarjevo_leto_35/.) Ob 500. obletnici je portret Primoža Trubarja upodobljen tudi na kovancu za 2 eura.

Trubarjeva spletna stran:
http://www2.arnes.si/~sskkkrsko2/
TRUBAR_l/P_TRUBAR.htm

Viri:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Primo%C5%BE_Trubar
http://en.wikipedia.org/wiki/Primo%C5%BE_Trubar
http://www.ukom.gov.si/eng/slovenia/background-
information/first-slovene-book/primoz-trubar/

Prevod: Karolina Jaskuła