Ewa Ziewiec

Janez Drnovšek (1950-2008)

23 lutego 2008 roku Słowenia straciła jednego ze swoich największych współczesnych polityków, byłego prezydenta Janeza Drnovška. 58-letni mąż stanu zmarł po długiej walce z rakiem. Wiadomość o jego śmierci poruszyła tak obywateli słoweńskich, jak i polityków z całego świata. Większość postrzegała go jako szanowanego polityka, który bez względu na charakter sporu umiał znaleźć pokojowe rozwiązanie, oraz jako humanistę, człowieka, który był prawdziwie wrażliwy na ludzką krzywdę.
Janez Drnovšek urodził się 17 maja 1950 roku w Celju, ale swoje dzieciństwo i młodość przeżył w Zagorju nad Sawą. Po średniej szkole ekonomicznej kontynuował naukę na wydziale ekonomii w Mariborze, gdzie w roku 1981 został magistrem. Na początku lat 80-tych pracował jako doradca ekonomiczny ambasady jugosłowiańskiej w Kairze. Tytuł doktora otrzymał w roku 1986. W roku 1989 został członkiem Prezydium Jugosławii, a wkrótce potem przewodniczącym tegoż Prezydium na okres roku.
W czasach zmian politycznych początku lat 90-tych grał ważną rolę w rodzącej się Republice Słowenii – był głównym negocjatorem pomiędzy słoweńskim przywództwem, przywództwem ówczesnej Jugosławii a Jugosłowiańską Armią Ludową. W roku 1992 przejął odpowiedzialną funkcję premiera rządu. Po upływie drugiej kadencji Milana Kučana i po dziewięciu latach piastowania funkcji szefa rządu, w roku 2002 został wybrany na prezydenta z przewidywanym końcem kadencji na rok 2008. Przypisywane są mu wielkie zasługi dla socjalnego i gospodarczego rozwoju Słowenii. Drnovšek zrobił też użytek z najważniejszych funcji państwowych do umożliwienia Słowenii przystąpienia do Unii Europejskiej.
W roku 1999 zdiagnozowano u niego raka nerek, co miało niemały wpływ na jego działalność publiczną. Stopniowo zaczął coraz bardziej zajmować się problemami humanitarnymi. Wszedł między ludzi, a swoje wpływy wykorzystał do nagłaśniania licznych problemów wewnątrz kraju, ale głównie poza jego granicami. Swoją działalność międzynarodową skoncentrował przede wszystkim na rozwiązaniu kryzysu w sudańskim regionie Darfur. Ten prezydent-aktywista, który pragnął zmienić świat na lepsze, ostatnie lata swojego życia poświęcił działalności humanitarnej i ekologicznej, głównie w swojej organizacji Ruch dla Sprawiedliwości i Rozwoju.

Drnovšek w czasie prezydentury napisał cztery książki. Po sukcesie Mojej prawdy (1996), w której opisał swoje doświadczenia i poglądy na rozpad byłej Jugosławii, poważnie zajął się pisaniem. Myśli o życiu i świadomości, Złote myśli o życiu i świadomości, Istota świata oraz Rozmowy to utwory, których celem jest skłonienie czytelnika do przemyśleń.
Za swoje osiągnięcia otrzymał wiele międzynarodowych nagród oraz tytułów honoris causa (Uniwersytet w Bostonie, Uniwerystet Illinois Wesleyan oraz Europejska Akademia Nauki i Sztuki w Salzburgu). Był często gościem honorowym i mówcą w różnych organizacjach międzynarodowych i na uniwersytetach.
W ostatniej swojej wiadomości Drnovšek wzywał do pokoju i dobra, do pojęć, które sam starał się za życia rozbudzić w ludzkiej świadomości.

Blog Janeza Drnovška: http://janezd.blog.siol.net/

Ewa Ziewiec

Janez Drnovšek (1950-2008)

23. februarja 2008 je Slovenija izgubila enega svojih največjih sodobnih politikov, bivšega predsednika Janeza Drnovška. 58-letni državnik je umrl po dolgem boju z rakom. Na vest o njegovi smrti so se javno odzvali tako politiki po svetu kot slovenski državljani. Večina ga je videla kot uglednega politika, ki je znal poiskati mirno rešitev, ne glede na vsebino spora, ter kot humanista, človeka, ki je bil zares občutljiv za človeško krivico.

Janez Drnovšek se je rodil 17. maja 1950 v Celju, svoje otroštvo in mladost pa je preživel v Zagorju ob Savi. Po srednji ekonomski šoli je šolanje nadaljeval na ekonomski fakulteti v Mariboru, kjer je leta 1981 magistriral. V začetku 80. je služboval kot ekonomski svetovalec jugoslovanske ambasade v Kairu. Naziv doktorja je osvojil leta 1986. Leta 1989 je nastopil funkcijo člana predsedstva SFRJ (Socialistična federativna republika Jugoslavija), kmalu potem pa je postal za eno leto predsednik Jugoslavije.
V času političnih sprememb na začetku 90. je igral za novo nastajajočo Republiko Slovenijo pomembno vlogo, saj je bil glavni pogajalec med slovenskim vodstvom, vodstvom nekdanje Jugoslavije in Jugoslovansko ljudsko armado. Leta 1992 je sprejel odgovorno nalogo predsednika vlade mlade države. Po izteku drugega mandata Milana Kučana in po devetih letih predsedovanja vladi je Drnovšek leta 2002 postal predsednik države s predvidenim koncem mandata leta 2008. Mnogi mu pripisujejo velike zasluge za socialni in gospodarski razvoj Slovenije. Izkoristil je tudi svoje najpomembnejše politične vloge v državi za usmerjanje Slovenije k Evropski Uniji.
Leta 1999 so mu odkrili raka na ledvicah, kar je precej zaznamovalo njegovo javno delo. Postopoma se je začel vse bolj ukvarjati s humanitarnimi vprašnji. Začel je zahajati med ljudi, svoj vpliv je izkoristil za opominjanje na številne probleme znotraj, predvsem pa tudi zunaj države. Svoja mednarodna prizadevanja je usmeril predvsem na reševanje krize v sudanski pokrajini Darfur. Ta predsednik-aktivist, ki bi svet rad spremenil na bolje, je zadnja leta svojega življenja posvetil humanitarni in ekološki dejavnosti, predvsem v svoji organizacji Gibanje za pravičnost in razvoj.
V času predsedovanja je Drnovšek napisal kar štiri knjige. Po uspehu dela Moja resnica (1996), v kateri je popisal svojo izkušnjo in pogled na razpad nekdanje Jugoslavije, se je resneje oprijel pisanja. Misli o življenju in zavedanju, Zlate misli o življenju in zavedanju, Bistvo sveta in Pogovori so dela, v prvi vrsti namenjena premisleku.
Za svoje dosežke je prejel več mednarodnih nagrad ter častne doktorske nazive (Univerza v Bostonu, Univerza Illinois Wesleyan ter Evropska akademija znanosti in umetnosti v Salzburgu). Pogosto je bil častni gost in predavatelj na mednarodnih ustanovah in univerzah po svetu.
V zadnjem sporočilu je Drnovšek pozval k miru in dobroti, k pojmoma, ki ju je med življenjem poskušal prenesti v zavest ljudi.

Blog Janeza Drnovška: http://janezd.blog.siol.net/