Tomaž Šalamun

Tomaž Šalamun urodził się w 1941 roku w Zagrzebiu. Jego dzieła, zwłaszcza antologia poezji Poker (1966) są wyznacznikiem słoweńskiej poezji, niektórzy uważają go także za jeden z podstawowych filarów słoweńskiego modernizmu. W latach 60. uczestniczył we wszystkich najważniejszych projektach awangardowych, był także związany z legendarną grupą OHO. Ze swoimi licznymi zbiorami poezji zalicza się do najpłodniejszych pisarzy. Wciąż hołduje podstawowej modernistycznej zasadzie swobodnej gry poetyckiej i nadrealistycznemu łączeniu postaci, zawsze na granicy, prześlizgujących się w relatywizm, chociaż charakteryzuje je silna nuta satyryczna.
Dotychczas wydał następujące zbiory poezji: Poker (1966, 1989, 2000), Namen pelerine (1968, 1993), Romanje za Maruško (1971), Bela Itaka (1972), Amerika (1972, 2000), Arena (1973), Sokol (1974), Imre (1975), Druidi (1975), Turbine (1975), Praznik (1976), Zvezde (1977), Metoda angela (1978), Pesmi (wspólnie z N. Grafenauerjem i S. Makarovič, 1979), Po sledeh divjadi (1979), Zgodovina svetlobe je oranžna (1979), Pesmi (1980), Maske (1980), Balada za Metko Krašovec (1981, 2004), Analogije svetlobe (1982), Glas (1983), Sonet o mleku (1984), Soy realidad (1985), Ljubljanska pomlad (1986), Mera časa (1987), Živa rana, živi sok (1988), Otrok in jelen (1990), Hiša Markova (1992), Glagoli sonca (1993), Ambra (1995), Knjiga za mojega brata (1997), Črni labod (1997), Morje (1999), Gozd in kelihi (2000), Fuoco verde, fiore verde – Zelen ogenj, zelen cvet (2000), Table (2002), Od tam (2003), Z Arhilohom po Kikladih (2004), Sončni voz (2005), Sinji Stolp (2007).
Šalamun jest prawdopodobnie najczęściej tłumaczonym słoweńskim autorem. Obok licznych wydań w różnorakich obcojęzycznych periodykach, jego książki zostały przetłumaczone na osiemnaście języków.
Zajmował się także tłumaczeniem, zwłaszcza angielskiej i francuskiej prozy. Między innymi przełożył utwory A. Dumasa ojca (W dwadzieścia lat później, 1969), S. de Beauvoir (Mandaryni, 1971).
Za swoje utwory do dziś otrzymał nagrodę Fundacji Prešerna (1973), Nagrodę Jenka (1988) i wielką nagrodę Prešerna w 1999 roku. Jest członkiem SAZU i laureatem wielu międzynarodowych nagród poetyckich.

Źródło: www.studentskazalozba.si

Tłum.: Tomasz Łukaszewicz

Tomaž Šalamun

Tomaž Šalamun rojen je leta 1941 v Zagrebu. Njegovo delo, zlasti antologijska pesniška knjiga Poker (1966), pomeni mejnik v slovenski poeziji, nekateri pa ga imajo tudi za enega od temeljnih stebrov slovenskega modernizma. V 60. letih je sodeloval pri vseh pomembnejših avantgardnih projektih, povezan pa je bil tudi z legendarno skupino OHO. V svojih številnih pesniških knjigah je med najbolj plodovitimi pisci. Še vedno sledi temeljnemu modernističnemu načelu osvobojene pesniške igre in nadrealističnega nizanja podob, vedno na meji, da zdrsnejo v relativizem, čeprav jih zaznamuje močna satirična nota.
Doslej je objavil naslednje pesniške knjige: Poker (1966, 1989, 2000), Namen pelerine (1968, 1993), Romanje za Maruško (1971), Bela Itaka (1972), Amerika (1972, 2000), Arena (1973), Sokol (1974), Imre (1975), Druidi (1975), Turbine (1975), Praznik (1976), Zvezde (1977), Metoda angela (1978), Pesmi (skupaj z N. Grafenauerjem in S. Makarovič, 1979), Po sledeh divjadi (1979), Zgodovina svetlobe je oranžna (1979), Pesmi (1980), Maske (1980), Balada za Metko Krašovec (1981, 2004), Analogije svetlobe (1982), Glas (1983), Sonet o mleku (1984), Soy realidad (1985), Ljubljanska pomlad (1986), Mera časa (1987), Živa rana, živi sok (1988), Otrok in jelen (1990), Hiša Markova (1992), Glagoli sonca (1993), Ambra (1995), Knjiga za mojega brata (1997), Črni labod (1997), Morje (1999), Gozd in kelihi (2000), Fuoco verde, fiore verde – Zelen ogenj, zelen cvet (2000), Table (2002), Od tam (2003), Z Arhilohom po Kikladih (2004), Sončni voz (2005), Sinji Stolp (2007).
Šalamun je verjetno najbolj prevajan slovenski avtor. Poleg številnih objav v različnih tujejezičnih revijah so njegove knjige prevedene v osemnajst jezikov.
Posvečal se je tudi prevajanju, zlasti angleške in francoske proze. Med drugim je prevedel dela A. Dumasa st. (Dvajset let pozneje, 1969), S. de Beauvoir (Mandarini, 1971) in Donleavyja (Neprijetne blaženosti Balthasatrja B., 1980).
Za svoje delo je doslej prejel nagrado Prešernovega sklada (1973), Jenkovo nagrado (1988) in leta 1999 veliko Prešernovo nagrado. Je izredni član SAZU in dobitnik več mednarodnih pesniških nagrad.

Vir: www.studentskazalozba.si